Mehmedin Kitabı

turkcell-mehmetciki-askercelle-cagiriyor

Kanayan yaradır emekçi çocuklarının askerde emir komuta altında ölüme, sürgüne, şiddetin içine gönderilmesi. Nadire Mater “Mehmedin Kitabı” isimli kitabında, 1984-1998 arası güneydoğuda askerlik yapmış, zorunluluktan ötürü orada bulunanlarla konuşmuş. Kitapta soru cevap yok, sorular çıkarılmış, askerler alabildiğince samimi bir dille anlatılmış. Güneydoğu’da askerlik yapanların konuştuğu “Mehmedin Kitabı”ında, orduyu küçük düşürdüğü iddiasıyla 2 ila 6 yıl arası hapsi istemiyle yargılanan gazeteci Nadire Mater ile Metis yayınları sorumlusu Semih Sökmen beraat etti. Savcılık suç duyurusu akabinde yargı beraatı ile sonuçlanan süreçte kitap epey okurla buluşmuş.

Darbe kalkışması diye nitelendirilen olaydan sonra tekrar okudum bu kitabı ve yazma gereği duydum. Emir kullarının dramını, ağaca on saat selam veren mantıksızlığın dip noktasında yaşayan er, erbaşların çilesi doğu ve ya batı fark etmiyor. Köprü üstünde kafası kesilen, kemerle dövülen erlerin, ,20 sene önce de savaşa sürüklendiğini kitapta okuyoruz. Komutanların kendi çıkarları için kimsenin gözünün yaşına bakmadan acımasızca nasıl davrandıklarını öğreniyoruz. Özel Tim denen oluşumun kulak kesip biriktirdiğini, Yeşil ve diğer itirafçı devlet ajanlarının köy, orman yaktıklarını birinci el tanıklarından okuyoruz. Hepsi asker dönüşü travma yaşamış bir çoğu sakat kalmış. En büyük şikâyetleri de, neden yanımızda birliğimizde vekil ve zengin çocuğu yok. Ayrımın zengin, fakir çelişkisinin asker çatısı altında öğrenmişler. Sahi neden hiç zengin çocukları cephelerde yer almaz?

c56d794cd40cf226f504abb23e24801e

42 askerin anlatımlarından oluşan Mehmedin Kitabı uzun süre hafızanızda kalacak güçlülükte. Kitap Almanca, Fince, Yunanca, İngilizce, Almanca, Fransızca ve İtalyanca ’ya  da çevrilmiş. Hayko Bağdat daha sonraki süreçte orada 42 askerden birisi benim diye itirafta bulunmuştu. Üç adet gayrı Müslim anlatımı var fakat ben hangisi Hayko çıkaramadım.

Farklı bir  psikolojide dönen askerlerin bazılarının durumları ise şöyle tarif edilebilir: İçine kapananlar, yaşadıklarını unutamayanlar, yeniden gitmek isteyenler, bir daha asla gitmek istemeyenler… Kitabın son bölümü ise istatistik rakamlarla dolu. Kaç asker şehit oldu, kaçı gazi oldu, bölgede ne kadar faili meçhul cinayet işlendi ve sivil halktan kaç kişi öldü. Devlete, İHD ve diğer kurumlara yansımış rakamları görüyoruz.

Artık yasaklı bir kitap değil rahatlıkla edinebilirsiniz. Eğer sinirleriniz sağlamsa ve acıyı yadsıyarak okuyorsanız edinin derim.  Bir dönemi yaşananları bilmek sizlere bir şeyler katar. Ufacıkta olsa fikir sahibi olabilmek adına da okunması gerek diye düşünüyorum. Ayrıca karşıt çevreler kitabın dış mihraklar tarafından çıkartıldığını ve Türkiye düşmanı ülkelerin işbirliği ile yazıldığını iddia ederek  kitap okunmasın diye kampanyalar örgütlemişlerdir. Emin Çölaşan denen gazeteci bu kitapla ilgili, sayfalarca hakaret içeren yazılar kaleme almıştır. Milliyetçilik, erkeklik, askerlik, kadına, eşcinsele, farklı etnik kimlikte olana bakışı çok iyi yansıtmış. Zamanında yasaklanmış Mehmedin Kitabı’ ndan yola çıkarak dünyada ne tür kitaplar yasaklanmış, işte o kitaplar:                                                                                                                                                                                               * “Ulysses” / James Joyce: Amerika’da 15 yıl boyuncu müstehcen bulunarak yasaklandı ve 1918 ile 1930 arasında Amerikan Posta idaresince kitap, Ulysess’in ebadında bütün paketler kontrol edilmek suretiyle toplatıldı. Yasak 1933’te kalktı.
* 1930’da Amerikan Gümrüğü, Voltaire’in “Candide” kitabını müstehcenlikle suçladı ve Harvardbound kopyalarını toplattı.
* Walt Whitman’ın ünlü şiir koleksiyonu “Çimen Yaprakları”, bölge başsavcısınca şiirlerdeki “açık saçık” dil nedeni ile 1881’de Boston’da toplatıldı.
* Jean – Jacques Rousseau’nun otobiyografisi “İtiraflar” toplum ahlakına zarar verdiği için 1929’da Amerikan Gümrüğü tarafından yasaklandı.
* Thomas Paine, “İnsan Hakları” (The Rights Of Man) adlı çalışması nedeniyle vatan hainliğiyle suçlandı. Birden fazla yayıncı hakkında Paine’nin “Nedenler Çağı” (The Age of Reasons) kitabını yayımladıkları için de dava açıldı.
* 1960’lara dek D.H.Lawrence’ın “Leydi Chatterley’nin Aşığı” Amerika ve İngiltere’de yargılandı.
* “Kırmızı Başlıklı Kız” California’da yasaklandı; çünkü kahraman büyükannesine şarap götürüyordu.
Selahattin Yusuf’un Şafaktan Çok Önce isimli kitabında benzer konulara ve öykülere, anlatımlara yer verilmiş. İkisi arasında benzerlik bulunabilir, yaşanan olaylar ve yöre hemen hemen aynı fakat itiraf ediyorum Şafaktan Çok Önce isimli kitabını daha çok beğendim.

Biz Mehmedin Kitabına dönelim ve künyesini verelim.
Kitabın Adı: Mehmedin Kitabı
Alt Başlık: Güneydoğu`da Savaşmış Askerler Anlatıyor
Yazar: Nadire Mater
Sayfa Sayısı: 336
Kitabın Türü: Siyaset-Politika
Yayınevi: Metis Yayınları
Kapaktaki fotoğraf Stanley Kubrick’in Full Metal Jacket filmindeki 3 ayrı görüntünün kolajı ile yapıldığını da belirterek savaş karşıtı bu güzel filmi de yad edelim. İzlemeyen varsa eğer ,izlenecekler listenize ekleyin derim. Film önerdiğim için bu haftaki yazımda müzik önerisi yok arkadaşlar. Savaşsız, sömürüsüz bir dünya için bilinçlenelim, okuyalım, örgütlenelim.  Yoksa isimsiz Mehmedler gibi bizlerde birer ‘Niyazi’ adayı olmaktan öteye gidemeyiz.

Okurken etkilendiğim bir sözle bitirelim yazıyı: Ölürsek şehit, kalırsak gazi hesabı, ya sakat kalırsam…

Belki İlginizi Çeker

0 yorum